De klok tikt.
Dien op tijd uw bezwaar in tegen de omgevingsvergunning voor Dreef 42/48.
Ieder bezwaar telt.
Waarom zijn incidentcijfers relevant?
Regelmatig krijgen wij de vraag of gegevens beschikbaar zijn over incidenten op COA-opvanglocaties. Die gegevens zijn er. Het COA registreert per locatie verschillende categorieën incidenten, waaronder overtredingen van huisregels, verbale agressie, fysieke agressie en enkele andere categorieën.
Onderstaand overzicht is gebaseerd op het COA Incidentenoverzicht 2024 voor de Haarlemse opvanglocaties. Toen waren de locaties op de Meesterlottelaan en Dreef 48 nog niet operationeel.
Bronnen
- COA – Incidentenoverzicht per opvanglocatie 2024.
- WODC – Monitor Incidenten en misdrijven onder bewoners van COA-locaties (2017–2024).
- WODC-publicatie van 30 juni 2025.
Hoe moeten deze cijfers worden gelezen?
De registraties hebben betrekking op uiteenlopende soorten incidenten. Het grootste deel bestaat uit overtredingen van huisregels. Daarnaast worden ook verbale agressie, fysieke agressie en enkele andere categorieën geregistreerd.
De cijfers zeggen niets over individuele bewoners en vormen geen voorspelling voor een andere opvanglocatie.
Tegelijkertijd laten zij zien dat incidenten op opvanglocaties voorkomen. Juist daarom is veiligheid geen onderwerp dat uitsluitend op aannames kan worden beoordeeld, maar vraagt het om een zorgvuldig onderzoek en passende maatregelen.
Waarom is dit relevant voor Meesterlottelaan 301 en Dreef 42/48?
Met de uitbreiding naar circa 310 bewoners ontstaat de grootste COA-opvanglocatie in een woonwijk van Haarlem.
Volgens de stichting brengt een opvanglocatie van deze omvang een verantwoordelijkheid met zich mee om vooraf zorgvuldig te onderzoeken welke gevolgen dit heeft voor de veiligheid en leefbaarheid van de omgeving.
Daarbij zijn volgens de stichting onder meer de volgende vragen van belang:
- welke veiligheidsrisico’s zijn onderzocht;
- welke maatregelen worden genomen om incidenten te voorkomen;
- hoe toezicht en handhaving zijn georganiseerd;
- hoe de veiligheid van bewoners én omwonenden wordt gewaarborgd;
- op welke wijze deze maatregelen juridisch zijn geborgd.
Deze vragen sluiten aan bij de bezwaren die de stichting in de beroepsprocedure aan de rechtbank heeft voorgelegd. Volgens de stichting had het veiligheidsplan onderdeel moeten uitmaken van de omgevingsvergunning, zodat de daarin opgenomen maatregelen ook bestuursrechtelijk handhaafbaar zijn.
De situatie bij Meesterlottelaan 301
Het COA publiceert geen locatie specifieke incidentoverzichten voor Meesterlottelaan 301.
Omwonenden zien wel met regelmaat politie-, ambulance- en beveiligingsinzetten. Daarnaast maakte het COA in maart 2026 tegenover het Haarlems Dagblad bekend dat sinds de opening van de locatie 17 verbale incidenten en 36 gevallen van fysiek geweld waren geregistreerd. Volgens het COA zijn incidenten op opvanglocaties soms onvermijdelijk vanwege de complexe situatie waarin bewoners verkeren.
Volgens de stichting onderstrepen deze gegevens het belang van een zorgvuldig veiligheidsbeleid en transparantie over de maatregelen die worden genomen.
Ons standpunt
De Stichting Haarlemmerhoutkwartier is niet van mening dat incidentcijfers op zichzelf bepalen of een opvanglocatie verantwoord is.
Wel vinden wij dat een opvanglocatie van deze omvang alleen zorgvuldig kan worden vergund wanneer vooraf voldoende onderzoek is gedaan naar veiligheid, leefbaarheid en toezicht, en wanneer passende maatregelen juridisch zijn geborgd
en er een extern veiligheidsplan is.
Omwonenden mogen verwachten dat besluiten worden gebaseerd op feiten, een zorgvuldige belangenafweging en een deugdelijke onderbouwing. Veiligheid vormt daarvan een onmisbaar onderdeel.
Onderstaand overzicht vormt een greep uit de mediaberichten van de afgelopen maanden.
Het laat zien hoe vaak AZC’s in Nederland in het nieuws komen door ernstige incidenten: van steekpartijen en brandstichting tot zedenmisdrijven en zelfs moord. Deze voorbeelden zijn niet willekeurig gekozen, maar representeren een terugkerend patroon dat zowel bewoners als COA-medewerkers en omwonenden direct raakt. De incidenten staan symbool voor de structurele veiligheidsproblemen die zich rond opvanglocaties voordoen en tonen dat de druk op veiligheid en leefbaarheid al geruime tijd onhoudbaar is.”
Ernstige misdrijven rond AZC
• 20 aug 2025 – Duivendrecht (Holterbergweg)
De 17-jarige Lisa uit Abcoude werd tijdens haar fietstocht naar huis vermoord. De verdachte, een 22-jarige man die verbleef in een COA-opvang, werd kort na het incident gearresteerd. Het leidde tot landelijke protesten (#IkEisDeNachtOp) en een blijvend bloemenmonument. [Bron: NOS, Parool, RTL]
• 22 aug 2025 – Amsterdam
Een bewoner van een opvanglocatie werd aangehouden wegens een ernstig zedendelict aan de Weesperzijde. Het incident veroorzaakte diepe onrust in de buurt. [Bron: Parool]
• Steekincidenten (Harderwijk, Velp, Middelburg)
Meerdere bewoners raakten zwaargewond door steekpartijen, vaak op of rond de opvanglocaties. Deze gebeurtenissen tonen hoe vaak geweld escaleert tot levensbedreigende situaties. [Bronnen: Omroep Zeeland, De Stentor, De Gelderlander]
Incidenten rond AZC-locaties
• 7 sep 2025 – Baarn (AZC Baarn)
In alle vroegte sloegen de sirenes. Een brandmelding dwong tot ontruiming van een slaapgebouw. Bewoners stonden in paniek buiten terwijl de brandweer het pand ventileerde. [Bron: Politie/ media]
• 29 aug 2025 – Amsterdam-Zuidoost (AZC Hogehilweg)
Wat begon als een aanhouding liep volledig uit de hand. Een agent werd in het gezicht geslagen, een ander in het kruis gegrepen. Pas na veel moeite kon de verdachte onder controle worden gebracht. [Bron: AT5]
• 22 aug 2025 – Amsterdam
Een bewoner werd gearresteerd op verdenking van een ernstig zedendelict. Dit soort zaken veroorzaakt diepe onrust bij omwonenden en personeel. [Bron: Parool]
• 19 jul 2025 – Middelburg (AZC Middelburg)
Een steekpartij in de nacht. Het slachtoffer moest naar het ziekenhuis, de dader werd opgepakt. Weer een voorbeeld van hoe snel de sfeer kan omslaan in geweld. [Bron: Omroep Zeeland]
• 14 jul 2025 – Eindhoven (AZC Eindhoven)
Een jonge bewoner stichtte brand in het pand. Het gebouw moest halsoverkop worden ontruimd, met grote paniek tot gevolg. [Bron: Eindhovens Dagblad]
• 13 jul 2025 – Harderwijk (AZC Harderwijk)
Een steekincident dat de druppel was. Gemeente en COA kondigden eindelijk extra maatregelen af. [Bron: De Stentor]
• 8 jul 2025 – Harderwijk
Opnieuw een steekincident, dit keer in de vroege ochtend. Het terrein werd afgezet door de politie. [Bron: Omroep Gelderland]
• 4 aug 2025 – Almelo (AZC Almelo)
Een accu vloog in brand in een bijgebouw. Het vuur verspreidde zich razendsnel, maar gelukkig waren er geen gewonden. [Bron: Tubantia]
• 30 jun 2025 – Velp (AZC Velp)
Een 18-jarige bewoner stak iemand neer. Het slachtoffer raakte gewond, de dader werd opgepakt. [Bron: De Gelderlander]
• 21 mrt 2025 – Harderwijk
Er werd opnieuw melding gedaan van een steekpartij. Eén persoon raakte gewond, maar de dader wist te ontkomen. [Bron: Politiebericht]
• 18 mrt 2025 – Sint-Annaparochie
Jonge asielzoekers vielen reizigers lastig in de bus. COA moest begeleiders meesturen om meisjes en vrouwen te beschermen. [Bron: Omroep Fryslân]
• Zomer 2025 – Den Bosch (Pettelaarpark)
Een brand brak uit op de vijfde verdieping van het AZC. Het hele gebouw moest worden ontruimd. [Bron: Brabants Dagblad]
• Aug 2025 – Albergen (Overijssel)
Een bewoner werd vanuit een rijdende auto beschoten met een luchtdrukwapen. De buurt reageerde geschokt op het geweld. [Bron: RTV Oost]
Incidenten richting COA-personeel
• Sept 2023 – NOS-enquête
Driekwart van alle COA-medewerkers gaf aan slachtoffer te zijn van schelden, intimidatie en bedreiging. Geen enkel personeelslid voelt zich nog onaantastbaar; het gaat om een structureel probleem.
• 2022–2024 – COA eigen meldingen
Meer dan de helft van het personeel ervaart structureel ongewenst gedrag door bewoners. Voor veel medewerkers betekent dit dagelijkse stress en angst.
• 18 juli 2024 – Toverland-uitje
Een COA-medewerker raakte zwaar onder invloed tijdens een uitje en viel collega’s lastig. Het leidde tot ontslag en grote reputatieschade voor het COA.
Legenda incidentenoverzicht
■ Rood: Ernstige misdrijven (moord, zedenmisdrijven, zware steekincidenten)
■ Zwart: Overige incidenten (brand, overlast, geweld, politieoptreden)